|
Grolle, hoe het is, hoe het was (1). |
|
Deze keer nemen we de situatie aan het begin
van de Beltrumsestraat onder de loupe, daar waar ooit de Beltrummerpoort
heeft gestaan. Op de huidige situatie, augustus 2007, zien we nabij de brug
de nieuwbouw die in 2005 verrezen is met aan de andere zijde de
winkelbebouwing die in de volksmond bekend staat als 'de panden van Leizer'.
De lommerrijke bomen bij de brug sieren nog steeds de ingang van ons stadje.
Ook de brugomheining is nagenoeg hetzelfde.
Foto Willy Lansink: Beltrumsestraat 2007 |
 |
|
Op de ansicht daaronder
maken we kennis met de sutuatie zoals die er 50 jaar geleden in 1957 was.
Links de niet meer bestaande panden van de fam. van der Riet en van
schoenhandel Jansen. Rechts net over de brug de afgebroken panden van
Wiegerinck, "zeut'n Hendrik" en van radio Gunnewijk. Het hoge pand iets
verderop, het laatst bewoond door de Fa. Tesli, werd onlangs tot gemeentelijk
monument verklaard.
Colllectie Willy Lansink, postkaart: Beltrumsestraat 1957 |
|
|
[Naar boven] of
Terug naar Home |
|
|
|
Grolle, hoe het is, hoe het was (2). |
|
Deze keer bekijken we in
de serie een straat in de binnenstad, de Notenboomstraat. We zien aan de
rechterkant een van de oudste huizen uit de binnenstad, waarvan onlangs is komen
vast te staan dat het dateert uit de tijd van Frederik Hendrik, de 17e eeuw.
Bij menig Grollenaar bekend als de locatie van het voormalig Grols museum.
Links daarvoor panden van de fam. Abbink, een gemeentelijk monument met veel
vakwerk in de gevels. De opname dateert van april 2008.
Foto Ruud Kaak: Notenboomstraat 2008 |
|
Terug
in de tijd belanden we in het jaar 1910. Rechts van de straat zien we de
stads-boerderij die er nu nog staat, geflankeerd door enkele andere
stadsboerderijtjes, een unieke opname uit het begin van de vorige eeuw. De
hoge gevel is het afgebroken pand met het café van de wed. van Schaik.
(Thans de praktijk van de orthdontist). De opname dateert uit september
1910, de dagen van de
Lichtenvoordse kermis, gezien de aanwezigheid van paraplu's vanwege het
meestal regenachtige weer in die dagen.
Foto:
Collectie Willy Lansink, postkaart: Notenboomstraat 1910 |
|
[Naar boven] of
Terug naar Home |
|
|
|
Grolle, hoe het is, hoe het was (3). |
|
Deze keer blijven we met
onze serie wederom in de binnenstad, de Bastionstraat, vroeger Kattenstraat
geheten. Een markante straat nabij de vestingwerken
die thans zijn naam weer eer aan doet.
Er is in de afgelopen
jaren veel verbouwd en veel nieuwbouw gepleegd. Zo is het robuuste wooncomplex
Canisiushof ontstaan, vernoemd naar de Canisiusschool die daar ooit stond. Ook
verdwenen zijn de brandweerkazerne en enkele kleine bedrijfjes, de fa.Rutex, de
gemeentewerk-plaats en een smederij en een garage van fa. Abbink. Wat wel
gebleven is is de markante woning van de fam. te Lintelo met een prachtige
vakwerkgevel aan de zijwand.
Foto Willy Lansink: situatie van juli 2007 Bastionstraat |
|
Maken we een sprong in het
verleden dan kijken we nogmaals in de toenmalige Kattenstraat
met uitzicht op de Nieuwestraat. Op de hoek is nog de stadspomp te zien. De
binnenstad had nog talloze stads-boerderijtjes, waarvan we er hier één
waarnemen. Op de voorgrond het boerde-rijtje van de fam. Maarse. De
eigenaar, Gerrad Maarse, staat voor de deur. Maarse, vrijgezel, was
boerenknecht bij Banning in Zwolle. Daar ging hij elke dag lopend naar toe.
Hij liep op klompen en liep dan door de berm van de weg om zijn klompen te
sparen. Het erf van de boerderij was nog met veldkeien bestraat en de
voorgevel had vakwerk en een houten topgevel.
Foto Staring Instituut: situatie 1930 Kattenstraat. |
| [Naar boven]
of
Terug naar Home |
|
|
|
Grolle, hoe het is, hoe het was (4). |
In deze serie nemen we nu een kijkje
op de Stationslaan.
Op het perron staat een vertrekkende trein gereed, gelegen aan de zogenaamde GOLS
lijn. Het is de laatste dag dat de personentrein vanuit Groenlo naar
Winterswijk vertrekt.
We schrijven 2 oktober 1937..........
Volgens de krantenberichten uit die dagen was het allerminst een droevig
reisje: de trein zat vol met feestende mensen die het laatste ritje wilden
meemaken. Ongeregeldheden
deden zich
echter niet voor. Korte tijd later
namen bussen het vervoer over. Incidenteel reed er nog wel eens een
personentrein, in 1946 t.g.v. een
grote ten-toonstelling in
Eibergen en bij het inhalen van Sinterklaas. Het spoorlijntje bleef voor
goederenvervoer daarna nog lang in gebruik tot ongeveer 1972.
Foto Het Utrechts Archief: 02-10-1937 genomen door WDJ Cramer.
Stoomlocomotief No.5521 Groenlo Station
|

Nu, 70 jaar later is het voormalig stationsgebouw nog
steeds intact.
Het heeft in de afgelopen jaren een geweldige restauratie ondergaan en is
geschikt gemaakt als woonhuis. Men heeft met veel aandacht voor details alles
weer gerestaureerd naar de oorspronkelijke situatie.
Groenlo heeft er zo een prachtig gemeentelijk monument bij gekregen, een
stationsgebouw dat gebouwd werd in het jaar 1892. Plannen bestaan er bij de
huidige bewoners om ook aan de perronzijde het aanzien te doen verfraaien.
Groenlo, Willy Lansink, November 2007
Foto Willy Lansink: situatie station november 2007. |
|
[Naar boven]
of
Terug naar Home |
|
1 |
|
Grolle, hoe het is, hoe het was (5). |
|
In deze vijfde
aflevering van deze rubriek nemen we een kijkje op een bekend punt in onze
vestingstad, namelijk de situatie aan de Ruurloseweg, beter bekend in de
volksmond als het pand waarheen tot voor kort zalencentrum Meijer gevestigd
was.
In de eerste decennia van de vorige week zo rond 1910 werd deze opname
gemaakt van de villa die later de naam “Welgelegen” zou dragen. De villa
heeft dan nog maar één verdieping , alleen de voorgevel is wat hoger
opgetrokken met een balkon. De toenmalige bewoners poseren voor het huis en
op het balkon. Op de achtergrond is nog de kerkmolen en de Waterstaatskerk
te zien, de voorganger van de huidige nieuwe Calixtus. De villa is naar
achteren wat uitgebouwd. (foto collectie Stadsmuseum). |
|
In het midden van de vorige eeuw werd “Welgelegen“ lange tijd bewoond door de familie Jaartsveld en kreeg het aanzien van
onderstaande foto die uit 1963 dateert. In de loop van de vorige eeuw werd
er een verdieping bij opgezet en kreeg het nagenoeg het huidige aanzien. Een
jaar later werd het pand aangekocht door de familie Meijer die er een
prachtig horecabedrijf van maakte met een zalencentrum en daarvoor uit de
Lepelstraat vertrokken.
(foto Staringinstituut) |
|
Rond 1996 kwam het pand in handen van de
familie Gerritsen die de zaak ongeveer 10 jaar runde. Na een periode van
leegstand werd in de afgelopen maanden het zalencentrum afgebroken. Wat nog
resteert is de wat kale bebouwing van de overgebleven villa die wacht op
haar nieuwe bestemming .
(foto
Willy Lansink). |
|

(foto Ruud Kaak 29-4-2008) |
|
[Naar boven] of
Terug naar Home |
|
|
|
|
|
|
|
Grolle, hoe het was, in 1909 (6) |
|
Groenlo anno 1909,
100 jaar geleden.
Ons stadje had in het begin van dat jaar:
2914 inwoners, daaronder 1486 mannen en
1478 vrouwen.
Uitgesplitst naar gezindte waren er
2314 R.K., 475 N.H. en 107 Ned. Isr.
Dan waren er nog 18 personen van een andere gezindte.
Het jaar begon ook met strenge vorst, een schilder uit de Walstraat
brak bij de gladheid zijn been.
Onfortuinlijk was ook café
“De Watermolen”,
aan de Borculoseweg,
waar op 12 januari 1909 een grote brand uitbrak.
Op 21 januari van dat jaar werd het nieuwe post-, telegraaf- en
telefoonkantoor aan de Markt
feestelijk in gebruik genomen. Het gebouw, dat thans als restaurant Frederik
Hendrik dienst doet, is dit jaar dus
100 jaar oud.
Het protestantse kerkhof op de Mussenberg werd in gebruik genomen. Schenker
van deze grond was Dhr. Huyskes, die daar als één van de eersten begraven
werd. De eerste auto’s verschijnen in het straatbeeld van ons
stadje.
De Ruurloseweg
kreeg in het voorjaar te kampen met kippendieven die bij Arfman en
touwslager Wientjes hun slag sloegen.Na de ingebruikname van de nieuwe Calixtuskerk, werd de afbraak van de oude
kerk te koop aangeboden zoals eiken balken, kozijnen, planken en
waalstenen. Puin was gratis verkrijgbaar! Men vierde maar liefst 2 dagen
“Vastenavond”, op de maandag 15 en
dinsdag 16 februari met dansmuziek in café G.J.A. Nijland aan de Lichtenvoordseweg. De voorloper van Inter Nos, het Groenlo’s Mannenkoor gaf enkele geslaagde
uitvoeringen.
De brouwerij van de familie Reijrink in Zwolle
wordt overgedaan aan de familie de Groen. Hilariteit was er in Zwolle
toen er in maart een aantal Duitse luchtballonnen over de buurtschap kwamen,
waarvan er één in Zwolle
landde.
De geboorte van prinses Juliana
op 30 april van dat jaar was voor Groenlo aanleiding tot het organiseren van
een “prinsessenfeest” op 10 mei, dat samenviel met de meimarkt. Onder
leiding van Corbeleijn Battaerd werd een groot feest georganiseerd met een
kinderoptocht, het oplaten van luchtballons, muziek en zang, met het planten
van de befaamde Julianaboom en ’savonds een lampionoptocht.
|
|

het nieuwe postkantoor ca. 1920 (collectie Willy Lansink) |
|
Het weiderecht op de Stadswallen
bestond nog , voor f 50 per jaar kon men een stuk pachten.
De firma. Mogendorff bouwde een nieuwe huidenzouterij aan de Spoorstraat.
Er waren dat jaar zowel gemeenteraadsverkiezingen als verkiezingen voor de
Tweede Kamer. De heren F.J.Dierkes en G.B.Oosterholt werden in de raad
gekozen. J.P.Vemer de plaatselijke notaris, was belast met talloze verkopen
van onroerend goed, makelaars waren er nog niet.
De Grolse kermis
werd dat jaar gevierd op zondag, maandag en dinsdag 29,30 en 31 augustus. De
feestelijkheden begonnen op zondag na het lof, op maandag was het
vogelschieten. De stoet vertrok vanaf
café van Schaijk aan de Borculoseweg.
Op dinsdag waren er volksspelen. Voor jongens had men “schermen op maat”,
“driebeenlopen“ en “flessenslaan” op touw gezet. Door het slechte weer viel
er echter veel in het water.
De parochie kon dat jaar een neomist
verwelkomen in de persoon van J.H.A.Frank. Ook besloot men om de laatste
resten van de Lange Wal te slopen en het terrein van de Waterstaatskerk te
egaliseren zodat de nieuwe kerk nog beter zichtbaar werd.
Groenlo, januari 2009.
Willy Lansink.
|

een winters tafereel voor het postkantoor ca.1930 (collectie
Willy Lansink). |
|
[Naar boven] of
Terug naar Home |
|
|
|
Grolle, hoe het is, hoe het was (7). |
|
In deze nieuwe aflevering in
deze serie nemen we een kijkje op de Borculose-weg. We zien daar de oude
behuizingen staan aan de Borculoseweg die om de hoek verder ging in de
Oranjestraat, met vooraan de kruidenierswinkel van de fa. Offenberg. Dit huizencomplex, waar de
auteur van dit artikel ooit geboren werd, was eigendom van de fam G. Maarse
die aan de overkant iets verderop ook een kruideniers-winkel van “De Kroon”
dreef.Naast dit huizencomplex stond de bakkerij van de Fa.J. Leuvenkamp.
Iets verderop ziet men nog de onderwijzers-woning waar lange tijd de fam.
Overkamp woonde. Meester
Overkamp was hoofd der lagere school in Zwolle. Dit pand staat anno 2009 nog
steeds op die plek en is enkele jaren geleden goed gerestaureerd door de
fam. Nienhuis-Meulenbeek.
Op de foto, die uit circa 1948 stamt, zien we het echtpaar Offenberg-Veldkamp
staan voor hun winkel. Foto: Th.Groot Zevert. |
|

De huidige
situatie biedt een gezicht op het winkelpand van een bekend
schildersbedrijf. Na afbraak van de oude behuizing rond 1970 verrees er een
nieuw winkelpand met bovenwoning op deze plek rond de hoek
Borculoseweg-Oranjestraat. Aanvankelijk was er een supermarkt van het
winkelketen 4=6, later overgenomen door Nettorama Rond 1996 kwam
Deco-Home Lammers uit de Lepelstraat in dit huidige pand te zitten.
Groenlo, februari 2009.
Willy Lansink.
Foto: Willy Lansink
|
|
[Naar boven] of
Terug naar Home |
|
|
|
Grolle hoe het was, in 1910
(8) |
Groenlo
100 jaar geleden.
Begin 1910 telde ons stadje 2980 inwoners, uitgesplitst
naar gezindte: 2328 katholieken, 480 inwoners waren N.H, 105 waren
Israëlitisch en 17 hadden een andere gezindte. Er vonden regelmatig allerlei
soorten voorstellingen plaats in de Vincentiuszaal, de eerste schouwburg van
Groenlo, zoals drama’s met een religieus tintje: ”Op wacht der 2 broeders”
van pater Theobald Mathew. Veel katholieke verenigingen gaven daar jaarlijks
een voorstelling zoals de St.Anna vereniging, de St. Jozef vereniging en de
katholiekenkring. De Groenlose Burgerharmonie bestond al en gaf een
jaarconcert. Café de Watermolen aan de Borculoseweg gaf dansavonden met
Vastenavond, voorloper van het Carnaval. Café “Het Zwijnshoofd“ in de
Beltrumsestraat (huidige pand van fa.Etos) was de vergaderplek voor de
Groenlose Varkensfondsvereniging. Het plaatsen van een handwijzer op de
Markt op aanraden van de Wielrijdersbond gaf heel wat discussie in de
gemeenteraad. Men kon het daarover niet eens worden, bij stemming staakten
de stemmen over dit onderwerp. De plannen waren ook gereed om een nieuwe
openbare lagere school nabij de Eibergsepoort te bouwen. De geplande
bomenkap voor de verwezenlijking van de plannen gaven zeer veel
hilariteit in de raad. Het gebouw kwam in 1912 gereed en werd voorzien van
centrale verwarming, een unicum in die tijd. De stenen kwamen van de
plaatselijke steenfabrikanten. Voorts was men bij de situering bang voor het
dempen van de gracht. De steenfabriek werd aanmerkelijk vergroot door
aannemer Hilbers. Het oude protestantse kerkhof achter de kerk werd
gesloten, het nieuwe kerkhof op de Mussenberg werd in gebruik genomen met de
begrafenis van E.H. Huijskes, een Grolse zakenman, die de grond daartoe had
geschonken. Het Groenlo’s mannenkoor was in dat jaar bijzonder populair
gezien de succesvolle uitvoering die ze gaven. Er werd n.a.v. de 1e
verjaardag van prinses Juliana een comité gevormd die een
feest moest organiseren met kinderspelen. De meimarkt, wat later, was zeer
geslaagd te noemen. De kermis die in de laatste week van augustus werd
gehouden werd dat jaar opnieuw “op poten” gezet, er werd een nieuw
kermiscomité gevormd met als voorzitter Corbeleijn Battaerd, men wilde vrije
entree op de zondagmiddag die opgeluisterd werd met een concert,
vogelschieten, een optocht met versierde fietsen, sportkarren en
kinderwagens, op maandag: kinderspelen, op dinsdag: allerlei wedstrijden
voor de kinderen. Op 28 augustus 1910 beleefde Grol een primeur, er steeg
een luchtballon op vanaf het terrein van de gasfabriek. Door middel van
strooifolders kon men prijzen winnen. Duizenden mensen kwamen op de
attractie af, waarbij men horloges kon winnen. Er waren plannen in de maak
om in oostelijk Gelderland stroom aan te leggen.
De H.IJ.S.M. kondigde aan dat de tramverbinding van Groenlo naar Lievelde
gestaakt zou worden. Er werden 28 Grollenaren voor de Nationale Militie
uitgeloot, 6 mannen vielen daarbij af wegens broederdienst en 2 personen
vanwege het feit dat ze te klein waren. Het schoolreisje van de hoogste klas
van de O.L.school ging per trein naar Arnhem en naar de Westerbouwing. Bij
Hotel de Pelikaan werd een groentemarkt gehouden, waarbij marcetonsen werden
aangeboden. De huizenprijzen: aan de Walstraat werden voor 500 gulden en
voor 700 gulden huizen verkocht door notaris Vemer. Van makelaars en
projectontwikkelaars was nog geen sprake.
Het
interieur van de nieuwe R.K.Calixtuskerk kon verfraaid worden met een nieuw
altaar met draaikasten, dankzij milde giften van de parochianen ter hoogte
van 5600,00 gulden. De meisjesschool werd verbouwd, er kwam een uitbreiding
met 2 lokalen erbij. Het straatbeeld gaf een rustig aanzien: er was weinig
verkeer, openbaar vervoer was er nog niet. Voor de fotograaf kwam de hele
buurt uit een straat naar buiten om op het portret te komen.
Groenlo, januari 2010, Willy
Lansink.
Foto 1: Lievelderstraat
in 1910, collectie Stadsmuseum.
Foto 2: Nieuwestraat in 1910, collectie Stadsmuseum. |
|
[Naar boven] of
Terug naar Home |
|
|
|
9. De Bevrijding Van Groenlo (1).
SPANNENDE UREN BELEEFDE DE NU 90-JARIGE HEER
TH. GROOT SEVERT UIT DE BUURTSCHAP EEFSELE IN DE NADAGEN VAN DE TWEEDE
WERELDOORLOG.
HIJ HERINNERT ZICH DE BEVRIJDING VAN GROENLO EN EEFSELE ALS JONGEMAN NOG
GOED.
DESTIJDS WOONDE HIJ IN ZIJN OUDERLIJK HUIS AAN DE DROEBERTWEG IN EEFSELE.
HET ZIJN DE LAATSTE DAGEN VAN MAART VAN HET JAAR 1945, DE WEEK VOOR PASEN
,WAAR ZIJN HERINNERINGEN NAAR TERUGGAAN……..
HET GONSDE ALOM VAN GERUCHTEN DAT DE ENGELSE TROEPEN
IN DE ACHTERHOEK SNEL OPRUKTEN. ZO VERSCHENEN OOK DE “TOMMIES” MET HUN JEEPS
VANUIT DE RICHTING LIEVELDE IN DE BUURTSCHAP EEFSELE OM VERDER OP TE TREKKEN
NAAR GROENLO.
DE DUITSERS HADDEN IN DE GATEN DAT ZE OP DE HIELEN GEZETEN WERDEN EN
ONDERNAMEN ALLERLEI VLUCHTPOGINGEN EN GEDROEGEN ZICH ERG PANIEKERIG.
ZO KWAMEN ZE OOK BIJ DE FAMILIE GROOT SEVERT, DIE NET IN DE SCHUILKELDER
ZAT.
ZE VROEGEN ZENUWACHTIG NAAR EEN “FAHRRAD”, OM ER MEE VANDOOR TE KUNNEN
GAAN.
GROOT SEVERT SR. ANTWOORDDE DAAROP DAT ZE ER GEEN MEER HADDEN. (ZE BEZATEN
NOG WEL FIETSEN MAAR DIE HADDEN ZE UIT VOORZORG AL ERGENS VERSTOPT OP HET
ERF ACHTER STRO IN DE HILDE, OMDAT DE BEZETTER REEDS HERHAALDELIJK FIETSEN
HAD GEVORDERD).
OOK PROBEERDE MEN NOG PAARDEN TE VORDEREN, DAT GEBEURDE BIJ HUN BUREN, DE
FAMILIE BLEUMINK EN OOK BIJ DE FAMILIE GROOT SEVERT ZELF DIE HELAAS HUN
PAARD MOEST AFGEVEN, EEN ZWAAR VERLIES OP DE BOERDERIJ WANT EEN PAARD WAS
ONMISBAAR BIJ HUN BOERENWERK.
DAAROP NAMEN DE DUITSERS GAUW DE BENEN, OMDAT DE TOMMIES ERG NABIJ WAREN.
DE JEEPS REDEN TOEN VERDER RICHTING HET ERF VAN B.REINDERS OP “VOS” ,DE
FAMILIE REINDERS ZAT REEDS ONDERGEDOKEN IN HUN SCHUILKELDER EN MOESTEN OP
EEN GEGEVEN MOMENT OOK DAARUIT TE VOORSCHIJN KOMEN, ZIJ HET AARZELEND. DE
TOMMIES WILDEN ERVAN OVERTUIGD ZIJN DAT ER ZICH GEEN DUITSERS MEER IN DE
SCHUILKELDER VERSCHANST HADDEN. EÉN VOOR ÉÉN KWAM MEN TENSLOTTE TOCH NAAR
BUITEN ,TOEN DUIDELIJK WERD DAT HET DE BEVRIJDERS WAREN DIE HEN WILDE
ZIEN.ALLES WAT ALS VERVOERMIDDEL NOG BRUIKBAAR WAS, WERD DOOR DE BEZETTER
GEHANTEERD ZELFS MET KINDERWAGENS ZAG MEN ZE OP DE VLUCHT GAAN.
ER WERD NOG VEEL IN HET WILD ROND GESCHOTEN DIE
LAATSTE DAGEN.
OP DE HARTREISE NABIJ DE HUIZEN VAN DE FAMILIES BLANKEN EN OOSTENDORP VIELEN
NOG BRANDBOMMEN AAN DE KANT VAN DE VOORMALIGE TRAMBAAN.
OOK HET CAFÉBEDRIJF VAN DE FAMILIE H.KUENENGER MOEST HET NOG ONTGELDEN.
DE BEVRIJDINGSLAAN IN GROENLO
ONTLEENT ZIJN NAAM AAN DEZE DAG OMDAT DIT DEEL VAN GROENLO HET EERST
BEVRIJD WERD DOOR DE ENGELSEN EN DE CANADEZEN.
EEFSELE, APRIL/MEI 2010,
VERTELD DOOR TH.GROOT SEVERT,* 1920.
en opgetekend door Willy Lansink.
[Naar boven] of
Terug naar Home |
|
10. De
bevrijding van Groenlo (2) |
|
Zeer angstige momenten beleefde de
toen 17-jarige Femia ten Hoopen, afkomstig uit de buurtschap Holterhoek, net
voor de bevrijding van Groenlo in maart 1945.
Het was vlak voor het grote feest
van Pasen, Paaszaterdag 31 maart 1945.Femia was als dienstmeisje in
betrekking bij de familie Ottink in de buurtschap Auste, Avest aan de rand
van Groenlo en maakte deze gebeurtenissen van zeer nabij mee.
Hoewel de bevrijding nabij was, het
zuiden van ons land was immers al bevrijd, heerste er alom paniek in de
laatste oorlogsdagen. Zo hadden zich Duitsers verschanst in de verschillende
boerderijen aan de noordrand van Groenlo en ook in de boerderij van de
familie Ottink.
Het gerucht ging dat de Duitse Ortskommandant daar zich schuil hield. De
bevrijders, voornamelijk de Engelsen en Canadezen waren in aantocht en
hadden een weg gevonden via Zwolle en de Vredenseweg richting Eibergen. Op
dat kruispunt probeerden de Duitsers de verdere opmars tegen te gaan. De
boerderijen in de buurt kregen het zwaar te verduren door mitrailleurvuur.
De Ortskommandant wilde van geen overgeven weten en zo trokken veel Duitsers
zich samen in de boerderij van de familie Ottink. De bewoners wachtten
angstige uren…..Men was aanvankelijk uit de schuilkelder gegaan, aldus
Femia, en dachten dat alles al achter de rug was. Toen de Engelsen in
aantocht waren, kroop men toch weer gauw in de schuilkelder. De schuilkelder
werd enkele keren overreden door Engelse tanks, hoewel men in doodsangst
verkeerde, liep dat goed af. De boerderij werd door Engels vuur bestookt om
de Duitsers tot overgave te dwingen en door het zware geschut ging de
boerderij in vlammen op. Alle koeien en paarden waren verbrand. Gelukkig had
iedereen van de familie en van het dienstpersoneel en de evacués het er
levend afgebracht. We hadden niets meer over dan alleen de daagse kleren en
de daagse klompen die ik die dag gedragen had. Zo liep ik op Eerste Paasdag
terug naar mijn ouderlijk huis in de Holterhoek, blij dat ik het er levend
had afgebracht, aldus de getuigenis van Femia ten Hoopen.
Opgetekend door Willy Lansink.
[Naar boven] of
Terug naar Home |
|

Foto: de toen 17-jarige Femia ten Hoopen,
later F. Dijkers-ten Hoopen, † 5 - 1- 2010 te Hengelo(O).
Particuliere collectie

Het
graf van een gesneuvelde Engelse soldaat omgekomen op 31 maart 1945 nabij
de boerderij van de fam.Reukers. |
|
|
|
|
|
11.
GROLSE KERMIS 1884.
De Grolse kermis staat weer voor de
deur, een traditioneel feestelijk gebeuren dat niet te evenaren is waar dan
ook, en elk jaar plaats vindt in het voorlaatste weekend van augustus.
De kermis in ons stadje kan terug zien op een zeer lange geschiedenis die
teruggaat tot in de laatste decennia van de 19e eeuw. Getuige
hiervan is deze oude kermisfoto uit het jaar 1884! De opname is gemaakt voor
het bordes van ons voormalige gemeentehuis. Er is een grote toeloop van
bezoekers ontstaan die het gebeuren, hoogstwaarschijnlijk de huldiging van
het kermispaar van dat jaar, van nabij willen meemaken.
Op het bordes staan de leden van het kermiscomité met hoge zijden hoeden en
een deel van de schutters. De voorgevel van het gemeentehuis is nog
identiek aan de huidige situatie.

Het bordes met de spijlen heeft thans een wat ander uiterlijk, de ornamenten
op de zuilen zijn niet meer aanwezig. Ook toen al sierden lantaarns de
opgang naar het bordes.
Aan de straatkant staan de muzikanten opgesteld en een deel van de
ruiterij,die deel uitmaakten van de optocht.
Deze unieke meer dan 125 jaar oude kermisfoto illustreert dat we al heel
lang kermis vieren en daarmee voorop lagen vergeleken met Lichtenvoorde.
Groenlo, augustus 2010. Willy
Lansink. Fotocollectie:Stadsmuseum Groenlo. Fotograaf: Mogendorff. |
|
[Naar boven] of
Terug naar Home |
|
|
|
12.
Grolle hoe het was, in 1911,
100 jaar geleden
Er dreigde een grote staking in de eerste maanden van 1911
i.v.m. de aangekondigde opheffing van het spoorlijntje naar Lievelde. Zie
foto. De concessionarissen krijgen een hevig protest op hun dak. Het lijntje
had 27 jaar dienst gedaan en jaarlijks een verlies geleden van F 5000,-Het
totale verlies was te ramen op F100.000 over de 27 jaar dat men deze
verbinding had geëxploiteerd. Er kwam een rijtuigendienst voor in de plaats.
Op 3 januari 1911 werd de nieuwe openbare lagere school aan
de Nieuwestraat feestelijk geopend. De school zou pas veel later de naam van
St. Canisiusschool krijgen. De kinderen werden die dag getrakteerd en
feestelijk onthaald. Grolle kreeg een nieuwe burgemeester in de persoon van
Th.J.Kraakman die baron van Sytzama opvolgde.
Alhoewel de carnavalsverereniging pas vele decennia later
werd opgericht, hield men toch "Vastenaovendbal"in café "De Watermolen"aan
de Borculoseweg, eigendom van de familie van Schaijk. Het culturele leven in
Grolle liet van zich horen door concerten van de Burgerharmonie in Hotel "De
Pelikaan". We hadden zelfs 2 toneelverenigingen die uitvoeringen gaven: de
Mariaverereniging en de toneelclub van de werkliedenvereniging "St.Joseph"
De plaatselijke ondernemers Fornier,
Huis in het Veld en
J.T.Lageschaar maakten veel reclame in de plaatselijke kranten voor hun
producten als lijnmeel en weidemest.
Willy Lansink januari 2011
|
|
|
|
Grolle hoe het was, in 1912.
Ons
stadje beleefde in dat jaar een primeur: de eerste auto verscheen in het
straatbeeld: een Adler coupé type grand luxe.Hier rijdt hij in de
Beltrumsestraat op de kruising van de Notenboomstraat met de
Goudsmidstraat.Achter het stuur zit de Grolse huisarts Dr.Sicherer.Het
voertuig was eigendom van brouwerij ”De Klok”. Als geldschieters werden
genoemd de heren de Groen, van Assum, Heringa en dokter Sicherer.
foto:
Collectie: Stadsmuseum Groenlo.
Carnaval vierde men ook al in 1912, want in Hotel “De Watermolen”werden twee
boerenvastenavonden gehouden op 4 en 5 februari 1912.
Begin dat jaar werd Grolle opgeschrikt door de plotselinge dood van 2
jeugdige inwoners die met het schaatsenrijden op de gracht nabij de nieuwe
Calixtus in een wak reden. De 23- jarige G.F.A. Fornier en zijn 20-jarige
verloofde B.W.Lichtenberg vonden daarbij de verdrinkingsdood.
De jubilerende toneelclub van de Mariavereniging. die toen 10 jaar bestond
,voerde in de Vincentiuszaal het stuk op “St.Elisabeth van
Hongarije”,hetgeen een groot succes werd.De Vincentiuszaal gold als de
“schouwburg” van Grolle.
De plaatselijke winkeliers van toen, zoals bakkerij Fred.Nales ,
manufacturier F.Brinke in de Lievelderstraat, kruidenier Zijlstra in de
Goudsmitstraat,de firma Tops en H.B.Heijmans (voorjaar- en zomermode)
maakten veel reclame voor hun producten.
De bekende boerderij “Groot Stikken’”in Zwolle wordt door notaris Vemer
verkocht als erfhuis.
Burgemeester was Th.J.A. Kraakman en van der Eijnden was de
gemeentesecretaris.Op de openbare lagere school deed zich een ziektegeval
van meningitus voor.De kinderen hadden een paar dagen vrij. Een van de
leerlingen , een 10 jarig jongetje kwam te overlijden.
Op 10 april begon het voetbalseisoen weer. V.v. Wilhelmina speelde een serie
voetbalwedstrijden tegen ONC uit Eibergen en tegen Sparta uit Winterswijk .Beide
wedstrijden werden door de Grollenaren gewonnen.De St.Elisabethvereniging
werd opgericht voor steun aan hulpbehoevenden en aan bejaarden.De
Meimarkt in dat jaar verliep”volmaakt ordelijk”,er deden zich geen
vechtpartijen voor.
De
bevolking kon zich vermaken met een draaimolen, een schiettent, een
paardenspel en met luchtschommels.
In de buurtschap “Eeselde” werd
op erve “Harbers”een nest met 7 jonge vosjes ontdekt.
De bekende Grollenaar Corbeleijn Battaerd gaf cursussen voor jonge
boeren.Zo kwam men in 1912 ons stadje binnen vanaf deWinterswijkseweg.Foto:
Collectie: Stadsmuseum Groenlo.
Groenlo, januari 2012, Willy Lansink,wordt vervolgd. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
[Naar boven] of
Terug naar Home |
|
|